CBBiH: Iznos novoodobrenih kredita u prvih pet mjeseci manji za 40,6%

Kod stanovništva dominiraju krediti sa valutnom klauzulom u euru, dok su krediti u švicarskim francima smanjeni na 0,7% ukupnih kredita

0
1299
Kod građana BiH dominiraju krediti sa valutnom klauzulom u euru

Kriza prouzrokovana pandemijom Covid-19 odrazila se na kreditnu aktivnost u Bosni i Hercegovini u 2020. godini, te je već u martu tekuće godine odobreno za 32,7% manje kredita u odnosu na mart prošle godine, dok je u aprilu 2020. iznos odobrenih kredita stanovništvu bio manji od jedne četvrtine odobrenih kredita iz aprila 2019. godine.
Ukupan iznos novoodobrenih kredita u prvih pet mjeseci 2020. godine manji je za 40,6% u odnosu na isti period prethodne godine.
Prema podacima Centralne banke BiH, u valutnoj strukturi kredita stanovništvu dominiraju krediti sa valutnom klauzulom u euru.
“Uzimajući u obzir postojeći režim valutnog odbora u BiH i opredijeljenost da se on zadrži i u narednom periodu, zaduženost stanovništva u EUR valuti ne čini izloženost valutnom riziku većom”, navode iz CBBiH u izvještaju o finansijskoj stabilnosti BiH.

Izvor: Centralni registar kredita CBBiH

Pored toga, posljednjih godina je primjetan trend smanjenja udjela kredita indeksiranih u stranoj valuti u ukupnim kreditima stanovništvu, koji je nastavljen i u 2019. godini, što ovaj rizik dodatno umanjuje.
Prema podacima Centralnog registra kredita (CRK), krediti u eurima i valutnoj klauzuli u EUR u 2019. godini su rasli po stopi od 0,5%, dok su krediti u KM zabilježili godišnju stopu rasta od 17,2%, tako da je učešće kredita stanovništvu u stranim valutama i sa valutnom klauzulom smanjeno sa 52,1% (2017. godina) na 48,4% ukupnih kredita stanovništvu na kraju 2019. godine. Najveći dio ovih kredita se odnosi na kredite indeksirane u euru.
Zaduženost stanovništva po kreditima indeksiranim u CHF se smanjila sa 5,5% u 2013. na 0,7% ukupnih kredita stanovništvu na kraju 2019. godine.
Prema podacima CRK-a, ukupna zaduženost stanovništva na kraju 2019. godine iznosila je 11,03 milijarde KM i u odnosu na kraj prethodne godine je porasla za 8%. Izraženo u procentima BDP-a, zaduženost stanovništva u odnosu na prethodnu godinu veća je za 33 bazna poena i na kraju 2019. godine iznosila je 31,5%.

Komercijalne banke su glavni kreditori sektora stanovništva

Komercijalne banke su glavni kreditori sektora stanovništva. Zaduženost stanovništva kod banaka u 2019. zabilježila je rast od 7,9% u odnosu na prethodnu godinu, ali i pored toga, uslijed procentualno značajnijeg rasta zaduženosti stanovništva kod drugih finansijskih institucija, udio zaduženosti kod banaka niži je za 13 baznih poena.
Zaduženost domaćinstava kod mikrokreditnih organizacija (MKO) bilježi rast četvrtu godinu uzastopno te je, prema podacima CRK-a, u 2019. odnosu na kraj 2018. godine veća za 11,6%. Trend rasta zaduženosti kod mikrokreditnih organizacija ukazuje na to da i dalje postoji značajan broj domaćinstava koja nisu u mogućnosti da ispune uslove za odobravanje kredita u bankama, već su prinuđeni da se zadužuju po znatno nepovoljnijim uslovima kod mikrokreditnih organizacija.
Zaduženost domaćinstava prema lizing kompanijama u 2019. godini takođe je porasla, ali učešće duga prema ovim institucijama u ukupnoj zaduženosti domaćinstava je zanemarivo malo, svega 0,22%.

Izvor: FBA, ABRS, kalkulacija CBBiH

Korona-kriza podstiče rast loših kredita

Iako je na kraju 2019. godine učešće nekvalitetnih u ukupnim kreditima stanovništvu iznosilo 5,9%, što je za 59 baznih poena niži nivo u odnosu na isti period protekle godine iz CBBiH upozoravaju da efekti pandemije Covid-19 dodatno povećavaju rizik od nemogućnosti servisiranja obaveza domaćinstava. Zbog toga se u narednom periodu može očekivati pogoršanje kvaliteta portfolija kredita za opštu potrošnju.