Jačanje digitalnog razvoja Zapadnog Balkana

Konferencija o digitalizaciji održana u Sarajevu okupila je regionalne ministre, stručnjake, donatore i finansijere

0
98
Alessandro Bragonzi: EIB je odlučna da igra ključnu ulogu u implementaciji Digitalne agende za region

U Sarajevu je danas održana konferencija ‘Ulaganje u digitalizaciju na Zapadnom Balkanu’, uključujući i Koordinacioni sastanak donatora ‘Zajedničko regionalno tržište na Zapadnom Balkanu – Regionalna digitalna oblast’.
Konferenciji, u zajedničkoj organizaciji Vijeća za regionalnu saradnju (RCC), Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD) i Evropske investicione banke (EIB), prisustvovali su ministri iz regiona zaduženi za digitalni sektor i drugi visoki državni zvaničnici, domaći i međunarodni stručnjaci za digitalne projekte, ključni donatori i međunarodne finansijske institucije, kao i predstavnici privrede iz zemalja Zapadnog Balkana.
Učesnici su podijelili najvažnije priče o uspjehu digitalizacije na Zapadnom Balkanu i složili se oko važnosti jačanja uspješnih modela digitalizacije u oblasti ‘meke’ i ‘tvrde’ infrastrukture u privatnom i javnom sektoru. Rješavanje infrastrukturnih i finansijskih nedostataka u digitalnoj infrastrukturi, stvaranje Regionalne digitalne oblasti i digitalnih ekosistema, kao i povećanje mogućnosti za finansiranje digitalizacije malih i srednjih preduzeća identificirani su kao ključni prioriteti u budućnosti.
Tokom prvog dijela konferencije, EBRD i EIB su predstavile odabrane investicione projekte i inicijative u oblasti digitalne transformacije. Evropska banka za obnovu i razvoj do danas je uložila preko 562 miliona eura u sektore informacionih tehnologija i komunikacija unutar privrednog sektora u šest zemalja Zapadnog Balkana.
Nezavisno od toga, banka trenutno razvija specijalizovane programe finansiranja digitalizacije, od kojih je prvi – kreditna linija GoDigital, u vrijednosti od 40 miliona eura, koja se realizira u partnerstvu sa EU – pokrenut prošle godine u Bosni i Hercegovini. Tehnička saradnja uključivala je jedinstvene pristupne tačke za mala i srednja preduzeća u Albaniji i Crnoj Gori. Stotinama malih i srednjih preduzeća pružene su savjetodavne usluge o digitalizaciji.
“Obnova telekomunikacija bila je naš prioritet od prvog dana – ustvari, to je bio naš prvi projekat u Bosni i Hercegovini nakon rata. Danas digitalizaciju vidimo kao važan alat za poboljšanje klime za investicije, podsticanje međunarodne trgovine i jačanje transparentnosti i povjerenja u institucije. Ovdje smo da podržimo naše partnere na Zapadnom Balkanu na njihovom putu digitalne transformacije”, rekao je Christoph Denk, glavni direktor EBRD-a za politiku, strategiju i rezultate.
Samo od 2020. godine, Evropska investiciona banka je obezbijedila 200 miliona eura za digitalne projekte na Zapadnom Balkanu kako bi pomogla kompanijama u digitalizaciji, unapređenju kapaciteta, pokrivenosti i kvaliteta 4G mreže te uvođenju 5G mobilnih usluga, kao i unapređenju digitalnih kapaciteta i vještine u preko 1500 škola. Tokom 2022. godine, investicije EIB na globalnom nivou pomogle su u jačanju novih digitalnih poslovnih modela, povezivanju 4 miliona domaćinstava na fiksna vlakna i omogućavanju 6,6 miliona pretplata na 5G usluge na globalnom nivou.
“Evropa se nalazi pred digitalnom dilemom. Dok je kriza koju je izazvao COVID-19 ubrzala digitalizaciju, posebno među malim i srednjim preduzećima, neke kompanije postaju sve digitalnije, dok druge zaostaju i ne mogu uhvatiti digitalni val. Nedovoljan nivo digitalnih vještina koči ekonomski rast, produbljuje digitalni jaz i povećava rizik od digitalne isključenosti. Ulaganje u širokopojasne mreže i razvoj softvera, sigurnost na internetu i inovacije je od suštinskog značaja za osiguranje konkurentnosti i veće produktivnosti u cijeloj Evropi, pa tako i ovdje na Zapadnom Balkanu. Kao banka Evropske unije, EIB je odlučna da igra ključnu ulogu u implementaciji Digitalne agende za region”, izjavio je Alessandro Bragonzi, šef regionalnog predstavništva EIB-a za Zapadni Balkan.

U popodnevnoj sesiji, RCC je okupio ministre zemalja Zapadnog Balkana i druge visoke vladine zvaničnike zadužene za digitalni sektor, ključne donatore i međunarodne finansijske institucije, kao i predstavnike privrede iz cijelog regiona, s ciljem koordiniranja pristupa i razgovora o izazovima vezanim za ulaganja u digitalnu infrastrukturu i ‘meke’ digitalne potrebe regiona.
“Vlade širom regiona ambiciozno se brzo kreću ka e-uslugama, olakšavajući administrativne procedure i skraćujući vreme uz pomoć digitalnih sredstava. To ukazuje na potrebu za pristupačnim pristupom internetu za sve, posebno u javnim prostorima. Pokretanjem inicijativa sličnih onim koje su pokrenute u EU (poput WiFi4EU) mogla bi se poboljšati dostupnost e-usluga za sve i doprinijeti smanjenju digitalnog jaza. Postoji nova energija i novi kriterij šta je normalno kada je riječ o naporima na digitalizaciji Zapadnog Balkana. Uz program Digitalna Evropa i slične mogućnosti finansiranja, ono što je danas novi trend postaje sutrašnja stvarnost. Privatni sektor bi mogao kvalitativno doprinijeti ovoj promjeni i drago nam je da čujemo ono što ćete sa nama danas podijeliti”, rekla je Majlinda Bregu, generalni sekretar RCC-a.
Digitalna agenda Zapadnog Balkana, koju koordinira RCC, predstavlja odličan primjer uspješne regionalne saradnje proteklih godina, što je dokazano efikasnom implementacijom režima Roam Like at Home u regionu, kao i potpisivanjem Deklaracije o romingu između EU i Zapadnog Balkana, koja omogućava smanjenje troškova rominga između EU i Zapadnog Balkana od oktobra 2023. Digitalna transformacija ima daleko veći potencijal za ubrzanje napretka i transformaciju rizika u nove mogućnosti ako se njome upravlja dobro i mudro.